Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich.

Instytucja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich stanowi jeden z pomocniczych organów Unii Europejskiej. Siedziba Rzecznika mieści się w Strasburgu. Urząd ten powstał na mocy postanowień Traktatu z Maastricht, podpisanego w 1992 roku. Po raz pierwszy Rzecznik został powołany 3 lata później.

Inauguracja działalności instytucji odbyła się w 1997 roku. Głównym zadaniem Biura Rzecznika Spraw Obywatelskich jest przyjmowanie i rozpatrywanie skarg od obywateli i przedsiębiorstw, kierowanych przeciwko instytucjom, organom oraz innych agendom Unii.

Określane jest to mianem wykrywania niewłaściwego administrowania w obrębie urzędów oraz przypadków naruszania przez nich prawa. Sprawami, którymi zajmuje się Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich są więc incydenty nadużycia władzy lub wręcz przeciwnie: nieuzasadnionej opieszałości, ale też niesprawiedliwego postępowania, dyskryminacji czy przeprowadzenia procedury w sposób niezgodny z przepisami.

Rzecznik Praw Obywatelskich zajmuje się także kwestiami odmowy udzielenia wskazówek lub niezbędnych informacji, mimo iż dana osoba czy instytucja je posiada. Rzecznik z kolei nie zajmuje się skargom, dotyczącym przedsiębiorstw czy osób fizycznych. Nie podejmuje się także dochodzenia przeciwko władzom lokalnym, regionalnym czy krajowym. Postępowanie może zostać wszczęte z powodu złożonej skargi, ale w wielu przypadkach Rzecznik uruchamiania proces dochodzenia z własnej inicjatywy. Jego urząd cechuje niezależność.

Obowiązkiem Rzecznika jest jednak składanie corocznego raportu z prowadzonej działalności przed Parlamentem Europejskim. To właśnie do obowiązków Parlamentu należy powoływanie Rzecznika Praw Obywatelskich.

Proces wnoszenia skargi do Biura Rzecznika zamyka się w kilku etapach. Pierwszym krokiem, jaki powinna wykonać dana osoba czy firma, jest zwrócenie się z prośbą do instytucji o naprawienie błędów. Ten etap ma na celu uzyskanie pewności, że składanie ewentualnej skargi jest konieczne. W wielu przypadkach instytucje podejmują stosowne kroki naprawcze, które satysfakcjonują drugą stronę. Jeśli jednak instytucja nie wykazuje chęci polubownego załatwienia sprawy, osoba lub przedsiębiorstwo ma prawo wnieść skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Ma na to dwa lata od chwili, gdy miało miejsce wydarzenie, będące przedmiotem skargi. W dokumencie niezbędne jest ujawnienie swojej tożsamości oraz podanie informacji na temat zaskarżanej instytucji. Wymaga się także dokładnego opisania problemu wraz ze szczegółami zajścia oraz odmówienia wykonania czynności naprawczych. Jeśli jednak chcemy, aby nasz wniosek miał charakter poufny, możemy zaznaczyć to w skardze. Po jej wniesieniu i zapoznaniu się z nią przez Rzecznika, może on poinformować instytucję, że wpłynęło na nią zażalenie. Pozwala to na polubowne rozwiązanie kwestii spornej, kiedy to organizacja, poinformowana przez Biuro Rzecznika dąży do naprawienia szkody. Zazwyczaj takie działanie kończy spór.

W wielu przypadkach jednak Rzecznik zmuszony jest do wystosowania konkretnych roszczeń wobec instytucji. Jeśli organizacja się do nich nie stosuje, zadaniem Rzecznika jest złożenie raportu przed Parlamentem Europejskim. Jego rolą z kolei jest wyciągnięcie konsekwencji wobec danej organizacji. Jeśli z kolei dana skarga wykracza poza kompetencje Rzecznika, na przykład wymaga postępowania na drodze sądowej, stara się on skierować wniosek do organu, który jest uprawniony do jego rozpatrzenia.