Europejski Trybunał Praw Człowieka - ETPC

Europejski Trybunał Praw Człowieka jest europejskim organem sądownictwa z siedzibą w Strasburgu. Został powołany w roku 1959, a zmiany dokonane pod koniec XX wieku sprawiły, że na obecną chwilę ETPC jest jedyną instytucją sądowniczą Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, która działa w pełnym wymiarze czasu. Europejski Trybunał Praw Człowieka zajmuje się orzekaniem w sprawach, które zapisane są w powyższym dokumencie oraz wszystkich jego dodatkowych protokołach.

Wiele osób utożsamia ETPC z organem Rady Europy, ale jest to błędne myślenie. Instytucja została stworzona na mocy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i jest jej wyłącznym organem. Do Trybunału spływa tak wiele spraw, że niemożliwym jest, aby cały organ zajmował się każdą z nich. Dlatego właśnie ETPC dzieli się na wiele mniejszych form organizacyjnych.

Jednym z nich jest izba Trybunału, składająca się z 7 sędziów. Stanowią oni podstawowy skład, który zajmuje się rozpatrywaniem konkretnych spraw. Kolejną formą jest Wielka Izba Trybunału, składająca się z 17 sędziów. Jej zadaniem jest rozpatrywanie kwestii, przekazanych przez izbę. Następną formą jest Komitet, w skład którego wchodzi 3 sędziów. Jego rolą jest rozpatrywanie spraw, które związane są ze stosowaniem Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Ważną formę stanowi Zgromadzenie Plenarne, do którego należą wszyscy sędziowie Trybunału. Nie zajmuje się ono rozpatrywaniem spraw, ale kwestiami administracyjnymi. Jedną z form organizacyjnych Trybunału są również sędziowie, pracujący samodzielnie. W ich gestii leży sprawdzenie, czy możliwe jest dopuszczenie danej skargi do rozpatrzenia jej przez Trybunał.

Sędzia nie można jednak zajmować się sprawą, która dotyczy jego kraju ojczystego. W ETPC zasiadają sędziowie, którzy poza posiadaniem odpowiednich kompetencji powinni cechować się więc wysokim poziomem moralnym.

Istnieją trzy typy sędziów. Pierwszym z nich jest sędzia narodowy, będący jednocześnie członkiem Wielkiej Izby lub izby. Jego zadaniem jest rozpatrywanie spraw, związanych z krajem, który go wybrał. Kolejnym typem jest sędzia, pełniący rolę sprawozdawcy. Jego rolą jest przygotowywanie określonej sprawy, która będzie rozpatrywana przez Wielką Izbę lub izbę. Sędziowie w Trybunale występują również w roli zwykłych członków. Wykonują wtedy funkcje sędziego, wchodząc w skład danej formy organizacyjnej, czyli Wielkiej Izby, izby, Komitetu czy Zgromadzenia Plenarnego Trybunału.